کم کاری تیروئید در کودکان و نوزادان چگونه است؟

در این مقاله از سری مقالات غده تیروئید، به بررسی در رابطه با کم کاری تیروئید در کودکان  می پردازیم.

کم کاری تیروئید چیست؟

کم کاری تیروئید (به انگلیسی: Hypothyroidism )، وضعیتی است که در آن غده تیروئید کمتر از حد معمول فعالیت دارد و به اندازه کافی هورمون تیروئید تولید نمی کند. کم کاری تیروئید شایع ترین اختلال تیروئید در کودکان است. اگرچه کودکانی که دچار این اختلال هستند، علائمی متفاوت نسبت به بزرگسالان از خود نشان می دهند. کم کاری تیروئید در نوزادان اگر درمان نشود منجر به معلولیت ذهنی و تاخیر محسوس در رشد می شود.

چه عواملی باعث کم کاری تیروئید در کودکان می شوند؟

شایع ترین علت کم کاری تیروئید در کودکان، واکنش خود ایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به آرامی غده تیروئید را تخریب می کند. این وضعیت را تیروئیدیت هاشیموتو یا تیروئیدیت خود ایمنی (به انگلیسی: Hashimoto-Thyroiditis) می نامند. آنتی بادی های بدن مادر علیه تیروئید مادر تولید می شوند. یا اینکه، درمان اختلال تیروئید مادر (مانند ید) می تواند بر عملکرد تیروئید نوزاد داخل رحم، تاثیر بگذارد.

علائم کم کاری تیروئید در کودکان کدامند؟

علائم کم کاری تیروئید در کودکان با بزرگسالان متفاوت است. با این وجود، هر کودک ممکن است نشانه های متفاوتی را تجربه کند. این علائم اغلب در همه کودکان دیده نمی شود.

کم کاری تیروئید مادرزادی (به انگلیسی: Congenital-Hypothyroidism) با افزایش خطر ناهنجاری های مادرزادی قلب و عروق، دستگاه ادراری تناسلی و اسکلتی همراه است.

 علائم دیررس در نوزادان مبتلا به کم کاری تیروئید (به انگلیسی: Neonatal-Hypothyroidism) به صورت زیر است:

  • زردی (زردی پوست، چشمها و غشای مخاطی)
  • گریه با صدای بلند
  • کم بودن اشتها
  • فتق ناف ( ناف بیرون زده )
  • یبوست
  • کندی رشد استخوان ها

علائم کم کاری تیروئید در کودکان بین 3 الی 8 سال (به انگلیسی: Juvenile hypothyroidism) و نوجوانان بین 12 الی 18 سال (به انگلیسی: Adolescent Hypothyroidism)، به صورت زیر است:

  • روند کند رشد فیزیکی
  • تاخیر در رشد دندان ها
  • خستگی
  • احساس سرما
  • یبوست
  • کندی رشد
  • تاخیر در بلوغ
  • گرفتگی صدا
  • آهسته صحبت کردن
  • افتادگی پلک ها
  • پف و ورم داشتن صورت
  • ریزش مو
  • خشکی پوست
  • کند بودن ضربان قلب
  • افزایش وزن ( کمتر از 2 الی 4.5 کیلوگرم)

علائم کم کاری تیروئید ممکن است مشابه مشکلات پزشکی دیگر باشد. بنابراین همیشه برای تشخیص بیماری کودکتان از متخصص کودکان مشاوره بگیرید.

کم کاری تیروئید در کودکان چگونه تشخیص داده می شود؟

کم کاری تیروئید مادرزادی معمولا در معاینات غربالگری معمول نوزادان تشخیص داده می شود. در کودکان بزرگتر، نمونه های خونی گرفته شده ممکن است، سطح پایینی از هورمون T4 (هورمونی که توسط غده تیروئید ترشح می شود تا سوخت و ساز بدن را تنظیم کند. به انگلیسی: Thyroxine) یا سطح بالایی از TSH (هورمون تحریک کننده تیروئید است. به انگلیسی: Thyroid-Stimulating Hormone) را مشخص کند که نشان دهنده مشکلات تیروئیدی است. TSH آزاد شده از مغز، هورمونی است که اندازه، تعداد و فعالیت سلول های تیروئید را افزایش می دهد. همچنین این هورمون، ترشح هورمون ها را تحریک می کند که بر متابولیسم (سوخت و ساز) فرد تاثیر گذاشته و برای رشد و تکامل طبیعی او حیاتی هستند. برای شناسایی ناهنجاری ها ممکن است از غده تیروئید اسکن بگیرند.

کم کاری تیروئید مادرزادی چیست؟

کم کاری تیروئید مادرزادی به این معنی است که این اختلال از بدو تولد وجود داشته است. این بیماری یکی از شایعترین و قابل پیشگیری ترین عوامل عقب ماندگی ذهنی است. کودکانی که در آمریکا متولد می شوند، در طول غربالگری، برای بررسی این اختلال مورد آزمایش قرار می گیرند. اکثر کودکانی که کم کاری تیروئید مادرزادی دارند، در بدو تولد سالم به نظر می رسند چرا که هورمون های تیروئید مادر در داخل رحم به کودک رسیده است.

غربالگری نوزادان در برنامه های بهداشت عمومی، برای تشخیص بیماری های ژنتیکی معین که تشخیص سریع و درمان آن ها در دسترس است، انجام می شود. تقریبا، از هر 4000 نوزاد در یک نوزاد کم کاری مادرزادی تیروئید تشخیص داده می شود. به همین دلیل است که تمام نوزادان تازه متولد شده باید برای عملکرد ضعیف تیروئید، غربال شوند.

کمبود هورمون تیروکسین (T4) و بالا بودن هورمون TSH در خون از علائم مهم کم کاری تیروئید در کودکان هستند. برخی از نوزادان مبتلا به کم کاری تیروئید مادرزادی، میزان کمی از هورمون T4 را خواهند داشت.  ولی مقدار TSH در آن ها طبیعی است.

کم کاری تیروئید در کودکان چگونه درمان می شود؟

برای تعیین نوع درمان این بیماری باید از یک پزشک متخصص کودکان مشاوره بگیرید. لازم به ذکر است که برای درمان کم کاری تیروئید در کودکان باید ملاحظاتی در نظر گرفته شود. از جمله این ملاحظات می توان به لیست زیر اشاره کرد:

  • وضعیت سلامت فعلی و گذشته
  • سن
  • قدرت تحمل کودک نسبت به دارو
  • پیشرفت بیماری
  • باورها و نظر والدین نسبت به درمان های جایگزین

اگر این اختلال در نوزادان درمان نشود، کم کاری تیروئید منجر به عقب ماندگی ذهنی می شود. همچنین امکان دارد نوزاد با علائمی همچون کم خونی، افت دمای بدن و نارسایی قلبی مواجه شود. هدف از درمان، بازگرداندن عملکرد طبیعی غده تیروئید و تولید در حد معمول هورمون های تیروئید است.

درمان کم کاری تیروئید در کودکان ممکن است شامل تجویز عمل جایگزینی هورمون های تیروئید باشد؛ در این درمان هورمون های جدید جایگزین هورمون های مشکل دار می شوند. برخی از کودکان تا آخر عمر به درمان جایگزینی هورمون نیاز خواهند داشت؛ در حالی که برخی دیگر تا 3 سالگی بهبود می یابند.

نظارت منظم بر میزان هورمون تیروئید کودک طی درمان، که شامل قطع درمان به مدت 30 روز پس از 3 سالگی است به پزشک کمک می کند تا وضعیت کودک شما را دقیق تر تشخیص دهد.

مشاوره آنلاین راجع به کم کاری تیروئید در کودکان

برای دریافت مشاوره آنلاین یا تلفنی از دکتر زیبا حسینی فرد راجع به کم کاری تیروئید در کودکان از طریق کلیک بر روی گزینه دریافت مشاوره اقدام کنید. در حین مشاوره آنلاین می توانید مدارک پزشکی خود مثل عکس را برای پزشک ارسال کنید.

برای مشاوره بهتر می توانید از لیست سوال های زیر استفاده کنید:

  • نوزادم شیر نمی خورد؛ آیا مشکل تیروئید پیدا کرده است؟
  • همسرم باردار است. آیا نیاز هست تا برای پیشگیری از کم کاری تیروئید در فرزندمان آزمایش یا پیشگیری انجام دهیم؟
  • فرزندم وارد دوران نوجوانی شده و کم کاری تیروئید داره؛ چکار کنم؟
  • چه مواد غذایی باید مصرف کنیم تا کودکمان در آینده دچار کم کاری تیروئید نشود؟
  • فرزندم دچار کم کاری تیروئید شده؛ آیا دارویی باید مصرف کند؟
  • و دیگر سوال ها و دغدغه هایی راجع به تیروئید که برای شما ممکن است پیش آید.

دکتر زیبا حسینی فرد ، متخصص داخلی هستم اگر در این زمینه سوالی دارید میتوانم .به شما مشاوره دهم

سوال خود را بنویسید ...
دکتر زیبا حسینی فرد